Alevi Zeynel Dede

Zeynel Ertekin (Zeynel Dede), 1941 yılında Erzurum'un Aşkale ilçesine bağlı Çatalbayır (Penek) Köyü'nde doğdu. Evli olan Zeynel Dede, üçü erkek ve üçü kız olmak üzere altı çocuk babasıdır.

1985 yılına kadar Almanya'da çalıştı. Türkiye'ye döndükten sonra turizm sektöründe faaliyet göstermeye başladı. Uzun yıllar boyunca yerli ve yabancı turistlere Türk kültürünü; Ahmet Yesevi, Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Yunus Emre'nin hoşgörü, sevgi ve insan merkezli düşüncelerini anlattı.

Seyyid bir aileden gelen Zeynel Dede'nin babası da dedelik görevini yürütüyordu. Zeynel Dede, yaklaşık on yıl boyunca babasıyla birlikte köy köy, şehir şehir dolaşarak cemlere ve çeşitli toplumsal buluşmalara katıldı. Bu süreçte farklı insanlarla tanıştı, onların bilgi ve deneyimlerinden yararlandı ve dedelik geleneğini yakından öğrenme fırsatı buldu.

Turizm alanındaki çalışmaları ve dünyanın birçok ülkesine yaptığı seyahatler sayesinde farklı kültürleri tanıdı. Bu birikimlerin sonucunda Türkiye'nin geleceğine dair iki temel düşünceyi savundu: Birincisi, kadının çağın gereklerine uygun biçimde toplumdaki yerini güçlendirmesi; ikincisi ise Ahmet Yesevi, Hacı Bektaş-ı Veli, Mevlânâ ve Yunus Emre'nin sevgi, barış ve insanlığı kucaklayan felsefesinin yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması gerektiği inancıydı.

Bu düşüncelerden derinden etkilenen Zeynel Dede, hayal ettiği sembolik dünyayı Gürcü asıllı, Rusya'da yetişmiş ressam Tanrıyel'e resmettirdi. Ona göre bu tablolar yalnızca sanat eseri değil; Anadolu irfanını, Alevi-Bektaşi kültürünü, insan sevgisini, gizemleri, manevi sembolleri ve kendi soyunun izlerini taşıyan birer anlatımdı. Ayrıca bu eserlerin, Türkiye'nin önemli bir kesiminin kültürel ve manevi değerlerini görünür kılan sembolik bir anlatı olduğunu ifade ediyordu.

Zeynel Ertekin (Zeynel Dede), 26 Mayıs 2018 tarihinde vefat etti. Ardında bıraktığı düşünceler ve sanat anlayışı, Dedehan Art Gallery bünyesindeki bu sanal sergi aracılığıyla yaşamaya ve ziyaretçileriyle buluşmaya devam etmektedir.