Kudüs - Kubbet-üs-Sahra

Kubbetü’s-Sahra, Emevî halifesi Abdülmelik bin Mervan tarafından 687-691 yılları arasında inşa ettirilmiştir. Bu yönüyle İslam mimarisinin en eski ve en önemli eserlerinden biri sayılır. Yapı sekizgen planlıdır ve ortasında büyük bir kubbe bulunur. İç mekânı, Kur’an ayetleri, altın mozaikler ve geometrik süslemelerle oldukça zengin bir şekilde dekore edilmiştir.

Yapının merkezinde bulunan “Muallak Taşı” (Kutsal Kaya), hem İslam hem de Yahudi geleneğinde önemli kabul edilir. Müslümanlara göre Hz. Muhammed’in Miraç gecesinde göğe yükseldiği yerin burası olduğuna inanılır. Yahudiler için ise bu kaya, eski Büyük Tapınak’ın bulunduğu alanla ilişkilendirilir.

Kubbetü’s-Sahra tarih boyunca farklı dönemlerden geçmiştir. Haçlı Seferleri sırasında (1099’da) yapı kiliseye çevrilmiş, kubbesine haç eklenmiş ve iç mekânda değişiklikler yapılmıştır. Ancak Selahaddin Eyyubi’nin 1187’de Kudüs’ü yeniden fethetmesinden sonra bu değişikliklerin büyük kısmı kaldırılmış ve yapı tekrar İslamî kimliğine kavuşturulmuştur.

Halk arasında Muallak Taşı’nın havada durduğu yönünde yaygın bir inanış vardır. Evliya Çelebi de Seyahatnâme’sinde bu kaya hakkında ilginç anlatımlar yapmıştır. Ancak günümüzde kaya, yapının içinde yer aldığı için dışarıdan havada duruyormuş gibi görünmez.

Bugün Kubbetü’s-Sahra, sadece dini değil aynı zamanda mimari ve tarihî açıdan da büyük bir öneme sahiptir. Kudüs’ün simgelerinden biri olan bu yapı, İslam sanatının erken dönemine ait en iyi korunmuş eserlerden biri olarak kabul edilir. Mescid-i Aksa İle Karıştırılmamalıdır.

Kudüs Projesi 360TR, STD24 ve Aykut İnce'nin katkılarıyla Hazırlandı.