Bursa Yeşil Camii

Erken Osmanlı'nın Çini Başyapıtı. Osmanlı Devleti'nin ikinci kurucusu sayılan Sultan II. Murad tarafından 15. yüzyılda inşa ettirilen Yeşil Camii ve külliyesi, Bursa'nın en değerli tarihi miraslarından biridir. Caminin iç mekânı, dünyaca ünlü İznik çinileri ile bezenmiş olup, özellikle mihrab ve Hünkar Mahfili kısımları benzersiz bir sanat eseri olarak kabul edilir. Bu sanal tur, size 8 farklı sahne üzerinden, eserin her bir köşe detayını, avlusunu ve zarif süslemelerini yakından inceleme fırsatı sunar. Bursa Yeşil Camii'nin ihtişamını ve tarihini dijital bir geziyle deneyimleyin.

Sırlı Yeşil Cami,

Asırların sessiz tanığı Bursa Yeşil Cami, eşsiz mimarisinin ötesinde, duvarlarında sakladığı ve her köşesinde geçmişin çözülemeyen muammaları ile gizemli hikâyeleriyle yüzyıllardır dikkat çekmeye devam ediyor.

Beddua mı, Muamma mı?

Bursa’daki tarihi Yeşil Camiinde Mihrabın hemen sol üst (takribi 3metre) üstünde bulunan  girift yazı olarak bilinen kitabe, uzun yıllardır bazı araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Yazının anlamı üzerine yapılan yorumlardan biri, metnin bir beddua ya da sitem niteliği taşıdığı yönündedir.

Yazının günümüz Türkçesine yakın anlamı şu şekilde ifade edilmektedir:

“Bana bu kötülüğü, fenalığı ve zulmü yapan kişi, bunu bana yaptığını sandı. Oysa bu kötülük benim üzerimden geçip gitti; fakat vebali onu yapanın boynunda kaldı.”

Bu sözlerin, caminin mimarı ve banisi olan Hacı İvaz Paşa ile ilişkilendirildiği ileri sürülmektedir. Rivayete göre Hacı İvaz Paşa, II. Murad döneminde gözden düşmüş, idam edilmek yerine gözleri kör edilerek memleketine gönderilmiştir. Bazı araştırmacılar, onun Tebriz’den getirttiği ustaların, kendisine duydukları saygı ve bağlılığın bir göstergesi olarak bu yazıyı camiye işlediklerini düşünmektedir.

Ancak bugüne kadar hiçbir tarihçi veya araştırmacı, söz konusu yazının camiye neden yerleştirildiğine dair kesin ve doyurucu bir açıklama ortaya koyamamıştır. Bu nedenle kitabe, hem anlamı hem de amacı bakımından hâlâ çözülememiş (davinci şifresi gibi) bir muamma olarak varlığını sürdürmektedir.

Gazeteci ve tarih araştırmacısı Murat Bardakçı da bu yazının ardındaki hikâyenin kesin olarak açıklığa kavuşturulamadığını vurgulayan ve günümüzde dile getiren en öemli isimdir.